"Wizz Air" aviaşirkətinin rəhbəri bildirib ki, ABŞ-İsrail-İran müharibəsinin iqtisadi təsirləri səbəbindən müştərilərin tərəddüdlərini aradan qaldırmaq üçün Avropada uçuş qiymətləri qısa müddətdə enir.
József Váradi qeyd edib ki, Avropa aviaşirkətləri yanacağı müharibədən əvvəlki qiymətlərlə aldıqları üçün "qısa müddətdə" qiymət endirimləri edə bilərlər.
Bu açıqlama, münaqişə səbəbindən artan təyyarə yanacağı xərcləri üzündən qiymətləri qaldırdığını və ya uçuşları azaltdığını bildirən bir çox aviaşirkətin mövqeyi ilə ziddiyyət təşkil edir.
Bu arada, İspaniyanın sənaye və turizm naziri müharibə səbəbindən potensial bahalaşmanın qarşısını almaq üçün insanlara biletləri tez almağı tövsiyə edib.
Avropada təyyarə yanacağının qiyməti fevralın 28-dən, ABŞ və İsrailin İrana qarşı ilk hücumlarından sonra kəskin artıb.
Həmin vaxt bir metrik ton yanacağın qiyməti 831 dollar (614 funt sterlinq) idi. İki dəfədən çox artaraq 1800 dollara çatdıqdan sonra, hazırda 1500 dollara yaxınlaşsa da, tarixi standartlara görə hələ də çox yüksəkdir.
Avropa yanacaq ehtiyaclarını ödəmək üçün idxaldan çox asılıdır və normal şəraitdə bu idxalın yarısından çoxu Körfəz regionundan gəlirdi.
Lakin müharibə səbəbindən Hörmüz boğazının faktiki olaraq bağlanması ilə bu təchizat son səkkiz həftədir ki, dayandırılıb.
Bu vəziyyət yanacaq qiymətlərini artırmaqla yanaşı, potensial çatışmazlıqlar qorxusunu da artırıb ki, bu da yayda fasilələrə və uçuşların ləğvinə səbəb ola bilər.
Váradi Avropanın Yaxın Şərqdən yanacaq təchizatından asılılığının "bir növ dəlilik" olduğunu və həll edilməli olduğunu desə də, yayda yaranacaq fasilələr qorxusunun şişirdildiyinə inanırdı.
O, müxbirlərə açıqlamasında "Məncə, yanacağımız tükənməyəcək. Təyyarə yanacağı hazırda bir metrik ton üçün 1500 dollardır… və bu, yaradıcı olmaq üçün çox yer açır," deyib.
"Mən dəqiq bilirəm ki, tankerlər yanacaq götürmək üçün ABŞ-a gedir və onu Avropaya gətirir."
Lakin çatışmazlıqlar yaranarsa, Váradi bunun "tam bir qarışıqlıq" yaradacağını, bəzi hava limanlarında və ya təchizatçılarda yanacaq olarkən digərlərində olmayacağını bildirib.
O, "Nəticədə, heç yerdə yanacaq yoxdursa, uçuşları ləğv etməli olacaqsınız," deyib.
Avropa daşıyıcıları üçün xərclər artsa da, o, sərnişinlərin qısa müddətdə faydalana biləcəyini, çünki Avropadakı qısa məsafəli uçuşlar üçün aviaşirkətlərin münaqişə ilə bağlı narahatlıqları aradan qaldırmaq üçün tələbi artırmağa çalışdığını irəli sürüb.
"İnsanlar sadəcə nə baş verəcəyini bilmirlər," o deyib. "Bu, daha böyük bir enerji böhranına çevriləcəkmi? İşimi itirəcəmmi? İnflyasiya tavan edib, bəs maşınımı doldura bilməyəcəmmi?"
"Beləliklə, bir tərəddüd səviyyəsi var," o deyib. "Amma dürüst olmaq lazımdırsa, bu tərəddüd səviyyəsi qiymət stimullaşdırılması ilə aradan qaldırıla bilər. Beləliklə, qısa müddətdə qiymətlərin düşdüyünü görürsünüz."
O izah edib ki, bu, bir çox Avropa aviaşirkətinin yanacaq alarkən hedcinq siyasətlərindən istifadə etməsi ilə mümkün olub – yəni əvvəlcədən sabit qiymətlərlə almağa öhdəlik götürmək, bu da xərclərin qəfil artımını azaltmağa kömək edə bilər.
Əksinə, o, uzun məsafəli uçuşların qiymətinin artdığını, çünki bu daşıyıcıların, xüsusilə ABŞ-dakıların, hedcinq etmədiyini bildirib.
O əlavə edib ki, bir çox müştəri hələ də indi sifariş etməyi seçir, çünki gözləsələr qiymət artımları ilə üzləşməkdən qorxurlar.
İspaniyanın Sənaye və Turizm Naziri Jordi Hereu bildirib ki, İrandakı müharibə səbəbindən artan yanacaq xərcləri hava biletlərinin qiymətini qaldırma və tələbi azaltma riski daşıyır.
Hereu İspaniyanın "Expansion" qəzetinə verdiyi müsahibədə deyib: "Tövsiyə etdiyimiz odur ki, insanlar biletlərini indi alsınlar, çünki doğrudur ki, aviaşirkətlər hazırda bir müddət əvvəl alınmış kerosindən istifadə edirlər və buna görə də qiymət dalğalanmaları elementi var."
O əlavə edib: "Artıq aydındır ki, qiymətlər artıb və bu, tələbə təsir edə bilər."
Müharibənin sonu yaxın olsa belə, Váradi təyyarə yanacağının qiymətlərinin münaqişədən əvvəlki səviyyələrdən "xeyli müddət" yuxarı qalacağına inanırdı.
"Bunun doqquz ay, 12 ay, yoxsa 18 ay olacağını bilmirəm, amma düşünmürəm ki, bu, çox tez keçib gedəcək."
Britaniya səyahət agentləri assosiasiyasının baş icraçı direktoru Mark Tanzer səyahət edənlərin güclü müdafiə mexanizmlərinin mövcud olduğuna əmin olmaları lazım olduğunu bildirib.
O deyib: "Biz aviaşirkət orqanları ilə sıx əlaqədəyik, onlar hazırda təyyarə yanacağı təchizatında heç bir fasilə görmürlər."
Mənbə: BBC News
