Böyük Britaniyada insanların sağlam yaşadıqları illərin sayı azalmaqdadır. Bu barədə yeni bir hesabatda bildirilir.
Son on ildə sağlam ömür müddəti (HLE) təxminən iki il azalaraq həm kişilər, həm də qadınlar üçün 61 yaşın altına düşüb.
Böyük Britaniya HLE-nin azaldığı ən zəngin 21 ölkədən yalnız beşincisidir və bu azalma sürətinə görə ikinci yerdədir.
Təhlili hazırlayan "Health Foundation" bildirib ki, bu tendensiyanın əhəmiyyətli iqtisadi xərcləri var və tapıntılar bir dönüş nöqtəsi olmalıdır.
Hesabatda yoxsulluq, pis mənzil şəraiti və piylənmə kimi həyat tərzi faktorları, eləcə də Covid pandemiyasının təsiri günahkar göstərilib.
2012-2014 və 2022-2024-cü illər arasında Milli Statistika İdarəsinin məlumatlarına əsaslanan təhlil göstərir ki, ən varlı 10% ərazidə yaşayanlar, ən yoxsul ərazilərdə yaşayanlardan təxminən 20 il daha çox sağlam yaşamağı gözləyə bilərlər.
İngiltərədə, Londonun Riçmond bölgəsində HLE ən yüksək olub – kişilər üçün 69, qadınlar üçün 70 yaş.
Müqayisə üçün, Blekpulda kişilər üçün 51, Hartlepulda isə qadınlar üçün 51 yaş təşkil edib.
Bu dövr ərzində HLE-də yaxşılaşma müşahidə olunan yeganə region London olub.
Ərazilərin 90%-dən çoxunda HLE hazırda dövlət pensiya yaşı olan 66 və ya 67 yaşdan aşağıdır, hər on ərazidən birində isə 55 yaşdan azdır.
Hesabatda qeyd olunur ki, bu vəziyyət insanların işləmək qabiliyyətinə ciddi təsir göstərir və bu, sağlamlıq problemləri səbəbindən işsiz qalanların sayının artması ilə bağlı digər rəqəmlərlə üst-üstə düşür.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatlarına əsaslanan qlobal müqayisədə Böyük Britaniya Qərbi Avropa, Şimali Avropa, Şimali Amerika və Okeaniya ölkələri ilə müqayisə edilib. Hazırda Böyük Britaniya 21 ölkə arasında 20-ci yerdədir, yalnız ABŞ əhalisi daha az il sağlam yaşayır.
HLE, insanların özlərini necə hiss etdikləri və sorğularda bildirdikləri, eləcə də ölüm məlumatlarına əsaslanaraq, ömrün nə qədər hissəsinin sağlam keçirildiyini təxmin etmək üçün ekspertlər tərəfindən istifadə olunan texniki termindir.
"Health Foundation" bildirib ki, tapıntılar ölkənin sağlamlığında kəskin bir azalmanı ortaya qoyur və bu, siyasətçilər üçün bir oyanış siqnalı olmalıdır.
Analitik mərkəzin əsas məlumat analitiki Endryu Muni deyib: "Böyük Britaniyada Qərbi Avropada ən yüksək piylənmə səviyyəsi var və xüsusilə gənclər arasında psixi sağlamlıq problemlərində kəskin artım müşahidə olunur."
O əlavə edib ki, bu, "əhəmiyyətli iqtisadi xərclər yaradıb, pis sağlamlıq insanları işçi qüvvəsindən uzaqlaşdırır və gənclərin təhsil, məşğulluq və təlim imkanlarını məhdudlaşdırır".
HLE ilə müqayisədə, "Health Foundation" ümumi ömür müddətinin əsasən sabit qaldığını aşkar edib.
NHS Alyansının siyasət direktoru Dr. Leyla MakKey deyib: "Rəqəmlər sağlamlıq bərabərsizliklərinin insanların həyatına nə qədər dərindən təsir etdiyini kəskin şəkildə xatırladır, çünki bir çox icma yoxsul ərazilərdə daha çox il pis sağlamlıqla keçirir."
"Üzvlərimiz açıq şəkildə bildiriblər ki, cavab ilk növbədə profilaktika olmalıdır – sağlamlığın daha geniş determinantları ilə mübarizə aparmaq, icma əsaslı qayğını gücləndirmək və evə daha yaxın dəstəyə çıxışı yaxşılaşdırmaq lazımdır."
Mənbə: BBC News
