Rusiya prezidenti Vladimir Putinin yaxın müttəfiqlərindən birinə aid olduğu deyilən superyaxta, Hormuz boğazında davam edən blokadaya baxmayaraq, bu strateji su yolundan keçib.
“Nord” adlı 142 metrlik çoxmərtəbəli lüks gəmi sanksiya tətbiq edilmiş rusiyalı milyarder Aleksey Mordaşova məxsusdur. Həftəsonu Dubaydan Omanın Maskat şəhərinə səfər edən bu yaxta, son aylarda boğazdan keçən azsaylı özəl gəmilərdən biridir.
Bu həftə İran, ABŞ ilə boğazın yenidən açılması ilə bağlı gərginlik fonunda Rusiya ilə yüksək səviyyəli danışıqlar aparıb. Adətən dünya xam neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz tədarükünün təxminən beşdə biri bu su yolundan keçir.
Putinlə sıx əlaqələri olan Mordaşov rəsmi olaraq Rusiya bayraqlı gəminin sahibi kimi qeyd olunmasa da, “Nord”un qeydiyyat sənədləri onun 2022-ci ildə həyat yoldaşına məxsus bir şirkətdə qeydiyyatdan keçdiyini göstərir.
Dəyəri 500 milyon dollardan çox qiymətləndirilən “Nord”, “Marine Traffic” platformasındakı məlumatlara görə, cümə gecəsi Dubaydan yola düşərək bazar səhəri Omanın paytaxtındakı “Əl-Mouc” marinasına çatıb. İzləyicidə göstərilən marşrut İranın razılığı ilə keçən gəmilər tərəfindən istifadə olunur. “Nord”un bu marşrutla keçmək üçün İrandan icazə alıb-almadığı bəlli deyil.
Mordaşov sərvətini əsasən Rusiyanın ən böyük polad və mədən şirkəti olan “Severstal” vasitəsilə qazanıb. Təxminən 37 milyard dollarlıq sərvəti ilə o, “Forbes” jurnalının siyahısında ən zəngin rusiyalıdır.
Fevralın 28-də başlayan ABŞ və İsrail hücumlarına cavab olaraq İran Hormuz boğazında gəmiçiliyi ciddi şəkildə məhdudlaşdırıb. Bu ayın əvvəlində Tehran boğaza yaxınlaşan istənilən gəminin hədəf alınacağı barədə xəbərdarlıq etmişdi. Daha sonra ABŞ, qüvvələrinin İrana gedən və ya İrandan gələn gəmiləri ələ keçirəcəyini və ya geri qaytaracağını elan etmişdi.
“Marine Traffic” tərəfindən göstərilən “Nord” marşrutu yaxtanın İranda dayandığını göstərmir. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (Centcom) blokadanın başlanğıc nöqtəsini gəminin son bildirilən yerindən daha şərqdə müəyyən edir. Körfəz kanalından dəniz nəqliyyatı hazırda müharibədən əvvəlki səviyyənin yalnız bir hissəsini təşkil edir. Münaqişə qlobal neft qiymətlərinin kəskin artmasına səbəb olub, bazar ertəsi “Brent” markalı neftin qiyməti bir barel üçün 109 dollara yüksəlib.
“Superyacht Times” jurnalının profilinə görə, “Nord”da üzgüçülük hovuzu, sualtı qayıq və helikopter meydançası var. Mordaşov, Rusiyanın 2022-ci ildə Ukraynaya genişmiqyaslı işğalından sonra Böyük Britaniya, ABŞ və Avropa İttifaqı daxil olmaqla Qərb sanksiyalarına məruz qalıb. Honkonq və Maldiv adaları Qərb ölkələrinin onun aktivlərini dondurmaq çağırışlarına baxmayaraq, əvvəllər “Nord”u müsadirə etməyib.
2022-ci ilin martında Mordaşovun daha kiçik gəmilərindən biri, 65 metrlik “Lady M” İtaliya polisi tərəfindən İmperiya limanında müsadirə edilmişdi. Bir neçə rus oliqarxının gəmiləri Ukraynaya davam edən Rusiya işğalı ilə bağlı sanksiyalar çərçivəsində Avropa limanlarına daxil olmaqdan məhrum edilib və ya müsadirə edilib. Bu, bu cür gəmilərin Yaxın Şərq və Asiya limanları da daxil olmaqla, sanksiyaların təsirindən kənar hesab edilən dünyanın müxtəlif bölgələrinə hərəkətinə səbəb olub.
ABŞ ilə uzunmüddətli sülh danışıqları dayansa da, Tehran bu həftə diplomatik səylərini müttəfiqi Rusiya ilə əlaqələrini möhkəmləndirməyə yönəldib. Putin bazar ertəsi Sankt-Peterburqda İran nümayəndə heyətini qəbul edib, burada İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçi onların “strateji əlaqələrini” yüksək qiymətləndirib.
Rusiyanın dövlət xəbər agentliyi TASS-ın məlumatına görə, Rusiya prezidenti Araqçiyə bildirib ki, İran xalqı Amerika və İsrail təzyiqləri qarşısında öz suverenliyi uğrunda “cəsarətlə mübarizə aparır”. Araqçi X-də Putin və rusiyalı həmkarı Sergey Lavrovla gülümsəyərək əl sıxdığı fotoları paylaşıb. O yazıb: “Son hadisələr strateji tərəfdaşlığımızın dərinliyini və gücünü sübut etdi. Əlaqələrimiz böyüməyə davam etdikcə, həmrəyliyə görə minnətdarıq və Rusiyanın diplomatiyaya dəstəyini alqışlayırıq.”
Mənbə: BBC News
